Skip to navigation | Ga naar menu

Restauratie
Vondelstraat 41

Adres:Vondelstraat 41
Plaats:Amsterdam
Naam:-
Beschrijving:Vondelstraat 39 en 41 twee panden uit de 19e eeuw, die zo’n dertig jaar na de bouw werden samengevoegd tot één onderkomen voor de vrijmetselaars in Amsterdam. Het betrof het in opdracht van brouwer Heineken door P.J.H. Cuypers ontworpen ‘Bierhuis Vondel’ op no. 41 en de een paar jaar later gebouwde balzaal ‘Vondelhuis’ ernaast. Ruim honderd jaar later, waren deze rijksmonumenten toe aan een grondige restauratie. De vrijmetselaars verkochten no. 41 aan Stadsherstel om zo de restauratie van no. 39 te kunnen bekostigen.
Het intern als één complex te beleven gebouw bestond vroeger (en dat is nog goed te zien aan de externe architectuur) uit twee losse gebouwen, waarvan architect Cuypers het rechterpand ontwierp. Het linker tempelgebouw met zijn karakteristieke rozetraam is bij de verbouwing ten behoeve van het vrijmetselaarsgebruik van het complex speciaal ontworpen.
Het andere pand, ooit de bierzalen van Heineken,
werd aangepast. Het destijds tot één organisch geheel gevormde bouwvolume is nu weer onthecht.
Verworven:2012
Restauratie:2013
Situatie bij aankoop:
Restauratiearchitect:
Restauratieaannemer:
Huidig gebruik:Stadsherstel verhuurt in het Cuyperspand kantoorruimtes. De vrijmetselaars hebben hun tempelcomplex gerestaureerd en zullen deze architectonische erfenis bewaken.
Bijzonderheden:In de zaal op de eerste verdieping op no. 41 kwamen in het plafond na het verwijderen van verschillende lagen prachtige schilderingen - kunsthistorische schatten, waarschijnlijk aangebracht tijdens de verbouwing door Kromhout in 1904 - tevoorschijn. De plafonds waren duidelijk in de stijl van 1904, maar er liepen allemaal balken doorheen, echt in de stijl van Cuypers. De duiding van die tijd was ingewikkeld. Maar de plafonds zijn door specialisten van Bureau Monumenten en Archeologie (BMA) en nog twee andere experts vrij goed gedocumenteerd en gefotografeerd. Daarna is in overleg met BMA en Rescura (een gespecialiseerd vakatelier) het plan voor restauratie uitgewerkt. Het plafond op de eerste etage is gerestaureerd.
Het pand op no. 39 werd hersteld in de naoorlogse stijl van de vrijmetselaars, maar dan met goede materialen en deugdelijke installaties. Zo werd bijvoorbeeld het plafond van de blauwe zaal, dat was beplakt met triplex sterretjes, wel weer in diezelfde sfeer teruggebracht. Ook alle ornamenten, zoals houten kandelaars, werden weer in originele staat teruggebracht. De Vrijmetselaars Stichting Amsterdam en Stadsherstel Amsterdam zijn gezamenlijk opdrachtgever van de restauratiewerkzaamheden. Deze constructie betekent de redding van een uniek stuk cultureel erfgoed, door bouwhistorici omschreven als een voor Nederland zeldzaam gebouw, speciaal ingericht voor gebruik door de Amsterdamse vrijmetselarij.

Locatie

Foto's