Skip to navigation | Ga naar menu

Bewoner Blaeu Erf-complex geschilderd door Rembrandt

25 februari 2019

Op het wereldberoemde schilderij De Nachtwacht van Rembrandt staat een oud-bewoner van de Nieuwezijds Voorburgwal 91. Dit pand maakt onderdeel uit van het Blaeu Erf-complex, rond 1985 was dit het eerste grote restauratieproject van Stadsherstel, het project met maar liefst twintig panden.

Het Blaeu Erf-complex ligt in de buurt die tot 1650 deel had uitgemaakt van Wijk II. De gegoede bewoners van Wijk II hadden de burgerplicht om dienst te doen bij de schutterij. En zij lieten zich graag vereeuwigen op doek door meesters als Rembrandt, zo ook koopman Barent Hermanszn Bolhamer. Hij handelde in oosterse waren en koloniale producten en is één van de (oudste) schutters op De Nachtwacht. Hij kocht in 1616 het huis op de Nieuwezijds Voorburgwal 91 en woonde er tot 1635. Daarna verhuisde hij naar het Singel 157. Rembrandt kreeg rond 1640 de opdracht van de schutters van Wijk II om een stuk te maken voor de grote zaal van de Cloveniersdoelen (de oefenplaats van de schutters), niet wetende dat dit schilderij dat hij in 1642 voltooide het meest bekende meesterwerk van de Gouden Eeuw zou worden.


1= koopman Barent Hermanszn Bolhamer.​
De eigenlijke titel van het schuttersstuk is ‘De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh maakt zich gereed om uit te marcheren’, Amsterdam Rijksmusuem

Het Blaeu erf-complex 

Naar het oosten en westen vormden het Damrak en het Singel de begrenzing en voor de noord- en zuidkant de Dirk van Hasseltssteeg en de Gravenstraat. Het gebied is vernoemd naar drukker Joan Blaeu die hier in de zeventiende eeuw was gevestigd. Joan Blaeu verwierf faam door zijn uitgave van de wereldatlas. De Atlas Maior bestaat uit elf delen, die tussen 1662 en 1665 verschenen. Gezamenlijk bestond deze veelgeprezen atlas uit maar liefst 594 kaarten die alle werelddelen besloegen. Uitgeverij-drukkerij Blaeu profiteerde optimaal van de florerende Amsterdamse economie in de Gouden Eeuw. Maar een grote brand in 1672 verwoestte de drukkerij en dit was gelijk het omslagpunt voor de firma Blaeu.

De panden stonden er al een tijd vervallen bij. Het verval ging nog harder toen na een brand op 14 november 1974 een groot aantal panden zonder kap de seizoenen moest trotseren, door het voortdurend inwateren was zwamvorming ontstaan in het gehele complex. Een groot deel van het metselwerk werd daarom schoongebrand.
Gedurende de restauratie van het monumentaal complex vond diepgaand bouwkundig onderzoek plaats. Pand voor pand werd bekeken hoe elk onderdeel gerestaureerd kon worden. Helaas leidde funderingsonderzoek tot een negatief oordeel van Bouw- en Woningtoezicht: alle funderingen werden afgekeurd en moesten worden vernieuwd.
De voorgevels van de monumenten aan de Nieuwezijds Voorburgwal zijn gelukkig in zijn geheel gebleven. Op deze manier is het uiterlijk van vijf individuele panden behouden en zorgen de gevels met hun ornamentiek en detaillering dat het rijke verleden van Amsterdam is terug te zien. Ook de huizen in de straten daarachter zijn ook gerestaureerd. 

Categorie: Algemeen nieuws