Skip to navigation | Ga naar menu

Het waren stallen als van een paleis, maar worden nu verbeterd

2 juli 2019

De gekozen stalinrichting van De Hollandsche Manege leek op de fijnste “herenstallen” van de buitenplaatsen en de Koninklijke Stallen op Paleis Het Loo. In het tijdschrift De Tijd werd geschreven dat "als je geen mensch was dan zou men inderdaad een paard willen wezen". Maar de tijden zijn veranderd en de stalruimtes worden beter.

De monumentale herenstallen

De eer voor het aankleden van de stallen was aan de Heeren Staal en Haalmeyer, die in Nederland fungeerden als agenten van “The St. Pancras Iron-works Company” uit Londen. Uit het door deze firma uitgegeven album voor stalinrichtingen kon men een keuze maken, waarna de stallen compleet uit Engeland werden geleverd. De gekozen uitvoering was degelijk; van zwaar hardhout en deugdelijk ijzerwerk, terwijl de latierpalen met koperen bollen versierd waren.



In het tijdschrift De Tijd van 31 januari 1882 staat de volgende juichende tekst over de zojuist geopende Hollandsche Manege:

het in Renaissance-stijl opgetrokken gebouw maakt met zijn rijbaan, 15 bij 35 M, tribunes, foyer, stallen en verdere lokalen den indruk, dat hier op hoogst practische wijze is partij getrokken van den platten grond ..... Vooral de stallen -wat toch zeker in een manege geen nevenzaak is- zijn ruim, net, fraai zelfs; wanneer men, daar rondwandelende, geen mensch was, zou men inderdaad paard willen wezen.


In de gietijzeren onderdelen is de naam van de fabrikant gegoten

De plafonds, waarboven zich hooizolders bevinden, zijn extra stevig uitgevoerd en worden ondersteund door gietijzeren 'kolommen', zoals Van Gendt ze noemde. De schotten tussen de boxen eindigen van boven in balustrades met een gebogen afdekking en aan de voorkant in palen van gegoten ijzer, versierd met lijstwerk en een knop. Aan de achterwand van iedere box is een banderolle bevestigd waarop de naam van het paard staat. 


De meeste paarden kregen stands, voor enkele luxere paarden waren boxen ingeruimd

Een stand is een smalle aan drie zijden afgeschermde stalruimte waarin het paard gewoonlijk aan een halster vaststaat aan de achterwand. In rust is dat met het hoofd naar de achterwand. Wanneer het paard opgezadeld is, wordt hij vastgezet aan de latierpalen, klaar om door de ruiter uit de stand geleid te worden. Een box is een grotere stalruimte waarin het paard losstaat en die vanuit de stalgang afgesloten is met een aparte deur.

Verbeteringen op het gebied van dierenwelzijn

Onlangs is er veel kritiek op de gebruikelijke stands ontstaan. Voor leden van Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra (FNRS) is het gebruik van stands sinds dit jaar verboden. "Er wordt verschillend over gedacht. In het Londense Hyde Park staan driehonderd paarden in stands. Dat vinden ze daar een goede stallingsmethode. Toch willen we dat in Nederland niet meer”, zegt directeur Haike Blaauw van de federatie. En wij sluiten ons daar natuurlijk bij aan. Maar bij de restauratie proberen we meer te doen op het gebied van dierenwelzijn dan alleen het aanpassen van de stands.

Wat gaan we verbeteren aan de stallen?
De manegehouder zit in het bestuur van de Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra (FNRS), dit betekent dat hij zich ook committeert aan hogere welzijnseisen dan het wettelijk minimum. Voor De Hollandsche Manege wordt, zodra het paardenkeurmerk dat momenteel door de FNRS ontwikkeld wordt klaar is, het paardenkeurmerk aangevraagd. De voorlopige bouwkundige eisen om te voldoen aan dit keur nemen wij nu al mee in ons plan.

Over paarden en de achtergrond van de bouwkundige eisen die nodig zijn voor een beter dierenwelzijn: paarden zijn sociale kuddedieren met een sterke behoefte aan zicht-, hoor- en reukcontact en willen graag de mogelijkheid hebben tot fysiek contact met tenminste één ander paard. Daarnaast hebben paarden elke dag voldoende ruwvoer nodig om pijnlijke maagzweren te voorkomen.

Aanpassen van de paardenstands
In overleg met het Bureau Monumenten en Archeologie is overeengekomen dat van twee stands één paardenbox gemaakt wordt door het zijschot tussen twee stands weg te halen en die in de boxen in de andere stal te herplaatsen. Zo gaat het monumentale materiaal niet verloren. De paarden kunnen dan languit liggen, dit is heel belangrijk voor paarden want dan kunnen ze dagelijks circa 30 minuten in diepe slaap liggen. Twee stands zullen origineel blijven want deze krijgen een museale functie.

Een tussenschot tussen twee stallen wordt verwijderd zodat de paarden twee keer zoveel ruimte krijgen. Ook krijgt elk paard een slowfeeder zodat ze de hele dag door kunnen eten. Dat is goed tegen maagzweren. Ook krijgt elk paard in de box een eigen drinkbassin waar water op kamertemperatuur aangeboden wordt. Zo drinken paarden ook meer en dat is juist goed.

De boxen
De boxen krijgen de monumentale tussenschotten van de stands zodat de paarden ook sociaal contact met elkaar hebben, elkaar kunen zien en aan elkaar kunnen snuffelen. Dat is zeer belangrijk voor paarden, het zijn sociale dieren. Ook wordt aan de voorkant het deel lager gemaakt zodat de paarden elkaar kunnen zien tijdens het eten en als ze liggen. Uit onderzoek blijkt dat het paarden een gevoel van veiligheid geeft. 

Categorie: Algemeen nieuws