Skip to navigation | Ga naar menu

Wij gaan tijdelijk verhuizen

2 juni 2020

Het kantoor van Stadsherstel gaat tijdelijk verhuizen. Vanaf 24 juni is ons kantoor in de Amstelkerk gesloten en vanaf 29 juni openen we ons tijdelijke kantoor aan de Nieuwe Herengracht 51. Zo kan de verbouwing in de Amstelkerk coronaproof doorgaan. Onze telefoonnummers en antwoordnummer blijven ongewijzigd. Lees hier meer over dit bijzondere pand aan de “Korte Joden Herengracht”.

Joodse grachten waar voorname Sefardische Joden woonden

De Nieuwe Herengracht 51 staat in het centrum van Amsterdam, in de laatste grote stadsuitleg van Amsterdam in de Gouden Eeuw. Dat was in 1662, toen de grachtengordel vanaf de Leidsegracht doorgetrokken werd tot over de Amstel naar de haveneilanden Kattenburg, Oostenburg en Wittenburg. Door de economische ontwikkeling van de stad stagneerde de bouw van de zeer voorname grachtenhuizen, zodat de huizen over de Amstel minder aanzienlijk werden. Dit was een kans voor de Joden om de snel verpauperde Jodenbuurt te verlaten. Zij bouwden hun eigen stadspaleizen aan bijvoorbeeld de Nieuwe Herengracht en de grachten aan deze zijde van de Amstel werden daardoor ook wel de Joodse grachten genoemd. Vooral de rijkere Sefardische Joden vestigden zich hier en de armeren gingen in de straatjes tussen de grachten wonen. De vaak straatarme Asjkenazische Joden bleven in de oude Jodenbuurt wonen. Eeuwenlang woonden hier veel Joden, totdat de Tweede Wereldoorlog daar verandering in bracht.

Familie van Lier

Op Nieuwe Herengracht 51 woonden ook voornamelijk Joden. Er was al sinds de 17e eeuw bebouwing, maar het pand zoals het er nu uitziet dateert van 1851, getuige de steen van de eerste steenlegging. De twaalfjarige Isaäc van Lier bracht de eerste steen aan. Ruben Isaac werd op 17 augustus 1839 in Amsterdam geboren als zoon van Isaak Ez. van Lier (Utrecht, 1807), medisch doctor, en Nanette Polak (Amsterdam, 1809). Verschillende generaties van deze familie waren actief in de Joodse gemeenschap, onder andere als bestuurder van de begrafenisvereniging Agoedas Reingiem.

De restauratie

In de jaren ’70 van de vorige eeuw werd de Oostlijn van de metro aangelegd. Die werd niet, zoals de Noord-Zuidlijn, gegraven onder de panden door, maar de panden werden toen gesloopt. En na het graven werden er caissons in gehesen en kwam er nieuwbouw op terug.  Zo ging vrijwel de gehele Nieuwmarktbuurt tegen de vlakte. Ook dit pand lag op dat tracé, maar het was een rijksmonument en de minister verleende in 1972 alleen toestemming om dit pand en de naastliggende panden 47 t/m 53 te demonteren als ze daarna weer werden herbouwd.
En zo geschiedde, tenminste het eerste deel. Nadat Monumentenzorg de panden helemaal had ingemeten werden ze door Publieke Werken gedemonteerd en opgeslagen. De metro werd aangelegd en ging in 1980 op dit traject rijden, maar nog altijd was er niet afgesproken wie de monumenten terug zou bouwen. In 1988 werd het plan van Stadsherstel om de panden een woon- en kantoorbestemming te geven goedgekeurd. Waarna de herbouw, met gebruikmaking van de oude bouwmaterialen, plaatsvond.

Omdat zich een metrobuis pal onder de panden bevond, moest er een bijzonder casco komen. De binnenschil werd daarom uitgevoerd in beton. En de buitenzijde en de kap zijn samengesteld uit de opgeslagen bouwmaterialen. Om trillingen vanuit de metrobuis op te kunnen vangen, staat de totale constructie op rubberen blokken op de fundering. Na ruim 20 jaar, in 1993, kon uiteindelijk de oplevering van de panden worden gevierd.


Het afzinken van de metrobuis in 1975 op de plek waar de panden aan de Nieuwe Herengracht stonden

Begin 2021 weer te huur

Als Stadsherstel eind dit jaar weer terugkeert naar de Amstelkerk, komt dit pand weer beschikbaar als kantoor. Interesse? Stuur dan een mailtje naar

Categorie: Algemeen nieuws